Veel Duitse kerkleiders lieten Hitler zijn gang gaan, maar theoloog en predikant Martin Niemöller was een van de dapperen die zich tegen het kwaad van de nazi’s verzetten. Ik las eens een verhaal waarin een groep oudere Duitsers in de jaren zeventig bij een groot hotel stond, terwijl een man die wat jonger leek met de bagage van de groep in de weer was. Iemand vroeg aan de groep wie ze waren. ‘We zijn Duitse predikanten,’ luidde het antwoord. ‘En die wat jongere man?’ ‘Dat is Martin Niemöller en hij is tachtig jaar oud. Maar hij is jong gebleven omdat hij geen vrees kent.’

Niemöllers kracht om onbevreesd te blijven putte hij niet uit een of ander bovenmenselijk gen, maar uit de genade van God. In feite had hij er ooit zelf antisemitische ideeën op nagehouden. Maar daarvan had hij berouw gekregen, waarna God hem de kracht gaf om zich voor de waarheid uit te spreken en die uit te leven.

Mozes moedigde het volk Israël aan om zich tegen de angst te verzetten en God waarlijk te volgen. Toen ze gehoord hadden dat Mozes hun spoedig zou ontvallen, waren ze bang geworden. Maar Mozes hield hun voor dat ze niet hoefden te vrezen: ‘Wees vastberaden en standvastig,’ zei hij. ‘De HEER zelf gaat voor je uit, hij zal je bijstaan en geen moment van je zijde wijken. Wees niet bang en laat je door niets ontmoedigen’ (Deut. 31:6, 8). Ze hoefden de toekomst niet met vrees en beven tegemoet te zien, en daar was een reden voor: God zou hen bijstaan en bij hen blijven.

De duisternis kan vol dreiging boven je hangen, de ergste verschrikkingen kunnen je bedreigen, maar God is erbij. Door zijn genade kun je de toekomst onder ogen zien in de wetenschap dat God ‘je zal bijstaan en geen moment van je zijde zal wijken’.